Có một khác biệt ít được nhắc tới giữa các hoạt động team building: một số có kết quả được dàn dựng từ trước, số khác có kết quả thật sự không ai biết trước, kể cả người tổ chức. Khác biệt này quyết định phần lớn việc buổi tổ chức có được nhớ tới sau vài tuần hay không.
Trò chơi có kịch bản: an toàn nhưng dễ quên
Nhiều hoạt động team building được thiết kế để đảm bảo mọi đội đều có cơ hội thắng công bằng, hoặc để tránh tình huống có người bị loại quá sớm gây cảm giác khó chịu. Cách làm này an toàn về mặt tổ chức, nhưng đồng thời loại bỏ luôn yếu tố bất ngờ, thứ vốn là nguồn gốc của cảm xúc mạnh.
Cơ chế ghi nhớ của não bộ
Về mặt tâm lý học nhận thức, não người có xu hướng ghi nhớ sâu hơn những sự kiện đi ngược lại dự đoán ban đầu, so với những sự kiện diễn ra đúng như kỳ vọng. Một trận đấu mà ai cũng biết trước kết quả gần như không tạo ra phản ứng cảm xúc nào đáng kể, dù người xem vẫn ngồi theo dõi từ đầu tới cuối.
Đua kart: kết quả thật, không ai kiểm soát được
Tại Infinity Racing, kết quả mỗi lượt đua kart phụ thuộc hoàn toàn vào phản xạ thực tế của người lái trên đường đua, không có kịch bản nào định trước ai sẽ về nhất. Đây là khác biệt căn bản so với nhiều trò chơi team building khác, nơi ban tổ chức thường có thể can thiệp để đảm bảo kết quả công bằng hoặc theo ý muốn.
Vì sao yếu tố này khó giả lập
Không thể tạo cảm giác bất ngờ thật bằng cách giả vờ. Người chơi, đặc biệt là những người đã tham gia nhiều buổi team building, thường nhận ra ngay khi một trò chơi được dàn xếp kết quả, và cảm giác đó làm giảm hẳn giá trị cảm xúc của hoạt động, dù bề ngoài vẫn có vẻ vui.
Khi lãnh đạo cũng không biết trước kết quả
Một chi tiết khiến đua kart đặc biệt hiệu quả cho mục tiêu gắn kết: ngay cả lãnh đạo tham gia cùng cũng không biết trước mình sẽ thắng hay thua. Đây là điểm khác hẳn nhiều hoạt động khác, nơi đôi khi có sự ưu ái ngầm để lãnh đạo không bị đặt vào tình huống thua cuộc trước mặt nhân viên.
Sự công bằng tạo ra tin tưởng
Khi mọi người, không phân biệt chức danh, đều đối mặt với cùng một mức độ không chắc chắn về kết quả, cảm giác công bằng đó lan sang cả cách nhìn nhận lẫn nhau sau buổi tổ chức, không chỉ dừng lại ở phạm vi một trò chơi.
Không phải hoạt động nào cũng cần yếu tố này
Với mục tiêu giao lưu nhẹ nhàng, không cần cao trào, một hoạt động có kịch bản sẵn vẫn phù hợp và ít rủi ro hơn. Yếu tố kết quả bất ngờ chỉ thật sự cần thiết khi mục tiêu là tạo một khoảnh khắc đáng nhớ, thứ mọi người còn nhắc lại nhiều tuần sau buổi tổ chức.
Nguyên tắc này áp dụng rộng hơn một buổi đua kart
Nguyên tắc kết quả không đoán trước tạo cảm xúc mạnh không chỉ đúng với team building. Đây cũng là lý do một trận thể thao trực tiếp luôn hấp dẫn hơn xem lại một trận đã biết tỷ số, hay vì sao một bộ phim có twist bất ngờ được nhắc lại nhiều hơn một bộ phim có kết thúc đoán được ngay từ đầu.
Trong bối cảnh doanh nghiệp, nguyên tắc này còn áp dụng được cho cách thiết kế phần thưởng hay ghi nhận nhân viên: một buổi vinh danh mà ai cũng biết trước người thắng thường kém tạo hiệu ứng hơn một cơ chế có yếu tố cạnh tranh thật. Đua kart chỉ là một cách áp dụng cụ thể của nguyên tắc rộng hơn này vào một buổi team building, không phải trường hợp duy nhất nguyên tắc đó có giá trị.
Một khoảnh khắc không ai đoán trước được luôn đáng nhớ hơn một khoảnh khắc ai cũng biết trước sẽ diễn ra thế nào. ### Mức độ cạnh tranh nên điều chỉnh theo văn hoá công ty
Không phải công ty nào cũng cần mức độ cạnh tranh cao nhất. Với văn hoá công ty thiên về hoà nhã, có thể chia lượt đua theo nhóm nhỏ, tính điểm đồng đội thay vì cá nhân, để giữ yếu tố kết quả bất ngờ mà không tạo áp lực thắng thua quá lớn giữa từng người.
Sếp cho tôi biết mục tiêu chính của buổi tổ chức sắp tới, tôi tư vấn hoạt động phù hợp. Gửi yêu cầu báo giá